Ως οξεία σκωληκοειδίτιδα περιγράφεται η ενεργή φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης.
Η φλεγμονή αυτή συνδυάζεται συνήθως με βακτηριδιακή μόλυνση, διάταση των αιμοφόρων αγγείων, υπεραιμία με τοπικό οίδημα της απόφυσης, του μεσεντεριδίου και λοιπών περιβαλλόντων ιστών, συχνά με τελική διαπύηση και διάτρηση του οργάνου, εάν δεν έχει ήδη προηγηθεί χειρουργική θεραπεία Σαν οξεία φλεγμονή εντός της περιτοναϊκής κοιλότητας, η σκωληκοειδίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε μία δυνητικά πολύ επικίνδυνη κατάσταση και να απειλήσει ακόμα και την ζωή του ασθενούς. Δεν είναι τυχαίο το ότι η θνησιμότητα εξαιτίας της οξείας σκωληκοειδίτιδας είχε αποκτήσει πολύ μεγάλες διαστάσεις πριν την ανάπτυξη της χειρουργικής επιστήμης.
Η διαπύηση και η διάτρυση της σκωληκοειδούς απόφυσης σε περιπτωσεις προχωρημένης φλεγμονής οδηγεί σε ελεύθερη διασπορά των μικροοργανισμών αλλά πιθανώς και του περιεχομένου του εντέρου στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Η κατάσταση αυτή οδηγεί ταχύτατα σε γενικευμένη περιτονίτιδα, μια συστηματική φλεγμονώδη αντίδραση του περιτόναιου, του εσωτερικού περιβλήματος της κοιλιάς
Τυπικά συμπτώματα της οξείας σκωληκοειδίτιδας
appendicitis-pain1
Η μικροβιακή μόλυνση της σκωληκοειδούς απόφυσης ενεργοποιεί καταρχάς, όπως οι περισσότερες μικροβιακές φλεγμονές, το σύστημα άμυνας του οργανισμού με στόχο τον περιορισμό και την καταπολέμηση της μόλυνσης.
κατάπωση, ναυτία, κοιλιακός πόνος
Αυτό εκφράζεται στην σκωληκοειδίτιδα συνήθως με συμπτώματα όπως ανορεξία, κατάπωση, ναυτία, τάση για εμετό και κοιλιακός πόνος. Τα συμπτώματα αυτά, και ιδιαίτερα ο κοιλιακός πόνος, γίνονται εντονότερα με την πάροδο λίγων ωρών έως ημερών.
αλλαγή σημείων πόνου
Σε πολλές περιπτώσεις άρχουσας σκωληκοειδίτιδας ο ασθενής παραπονιέται για δυσφορία και πόνο στο επιγάστριο (στο επάνω μέρος της κοιλιάς), ο οποίος στη συνέχεια αλλάζει θέση και εντοπίζεται γύρω από τον ομφαλό και στο δεξί κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς.
πυρετός - διαφορά θερμοκρασίας
Καθώς η νόσος εξελίσσεται και η φλεγμονώδης αντίδραση του οργανισμού γενικεύεται, παρατηρείται αύξηση της θερμοκρασίας του σώμστος, ρίγος και πυρετός. Πολυ συχνά παρουσιάζεται διαφορά θερμοκρασίας σε διαδοχικές μετρήσεις θερμοκρασίας στην μασχάλη και στο ορθό.
περιτοναϊκός ερεθισμός
Τα κοιλιακά τοιχώματα είναι τεταμένα και η ψιλάφισή τους επώδυνη, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει περιτοναϊκός ερεθισμός, εξαιτίας τοπικής περιορισμένης φλεγμονής του περιτόναιου γύρω από την φλεγμένη σκωληκοειδή απόφυση.
Ο ασθενής νιώθεί ήδη πολύ άρρωστος και τείνει να μένει ξαπλωμένος στο κρεβάτι και να αποφεύγει τις περιττές κινήσεις, ιδιαίτερα τις απότομες αλλαγές θέσης και τα τραντάγματα. Το αργότερο σε αυτή την κατάσταση ο ασθενής οφείλει να αναζητήσει άμεση ιατρική βοήθεια.
Θεραπεία της οξείας σκωληκοειδίτιδας
surgeons
Η διεθνής πρακτική σε περίπτωση διάγνωσης οξείας σκωληκοειδίτιδας είναι η χειρουργική αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης, μιάς και έχουν διεξαχθεί πολύ λίγες κλινικές μελέτες για την αξία της συντηρητικής, αντιβιοτικής αγωγής τουλάχιστον σε περιπτώσεις άρχουσας σκωληκοειδίτιδας. Η σκωληκοειδεκτομή αποτελεί λοιπόν την θεραπεία επιλογής σε περίπτωση διάγνωσης οξείας σκωληκοειδίτιδας, με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.
Η σκωληκοειδεκτομή διεξάγεται με τις παρακάτω χειρουργικές μεθόδους:
την λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή
την ανοικτή σκωληκοειδεκτομή
Σκωληκοειδεκτομή μόνο σε οξεία σκωληκοειδίτιδα
Πριν από κάποια χρόνια η ένδειξη για αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης δίνονταν εξαιρετικά εύκολα, με αποτέλεσμα να διεξάγονται μαζικά σκωληκοειδεκτομές, ακόμα και προληπτικά.
Η πρακτική αυτή βασιζόταν στην αναθεωρημένη πλεόν αντίληψη ότι η σκωληκοειδής απόφυση είναι ουσιαστικά ένα άχρηστο εντερικό υπόλλειμμα, χωρίς ιδιαίτερο ρόλο. Η αντίληψη αυτή έχει αποδειχθεί λανθασμένη, αφού η σκωληκοειδής απόφυση έχει σημαντικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού και την μικροβιακή ισορροπία του εντέρου.
Σήμερα η ένδειξη για σκωληκοειδεκτομή δίνεται μόνο σε περιπτώσεις έγκυρης διάγνωσης οξείας σκωληκοειδίτιδας και σε καμία περίπτωση προληπτικά.
Λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή
Η χειρουργική αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης (σκωληκοειδεκτομή) διενεργείται τα τελευταία χρόνια μέσω λαπαροσκόπησης (λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή).
Κατά την λαπαροσκόπηση η εισαγωγή των απαραίτητων χειρουργικών εργαλείων για την αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης γίνεται μέσω πολύ μικρών τομών στο δέρμα, μήκους λίγων χιλιοστών. Μέσω κατάλληλων συστημάτων, αέριο CO2 εισάγεται στην περιτοναϊκή κοιλότητα, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ο απαραίτητος χώρος για την διενέργεια της επέμβασης.
Με την βοήθεια ενός ειδικού συστήματος κάμερας - οπτικής ίνας (λαπαροσκόπιο), το εσωτερικό της κοιλιάς και της πυέλου μεγενθύνεται και προβάλλεται έγχρωμα σε μια οθόνη στην αίθουσα του χειρουργείου.
Πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής σκωληκοειδεκτομής
laparoscopic-appendectomy
Η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή έχει καθιερωθεί σήμερα σαν πρώτη επιλογή έναντι της ανοικτής χειρουργικής μεθόδου, διότι έχει σαφή πλεονεκτήματα για τον ασθενή:
πληρέστερος έλεγχος της περιτοναϊκής κοιλότητας για πιθανές συνυπάρχουσες παθήσεις
δυνατότητα εκτενούς ενδοκοιλιακής πλύσης σε περίπτωση διάτρησης της σκωληκοειδούς απόφυσης με ελεύθερο υγρό ή απόστημα
πολύ μικρότερο χειρουργικό τραύμα και συνεπώς μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών, που σχετίζονται με αυτό (διαπύηση, χρόνιος πόνος, μετεγχειρητικές συμφύσεις κλπ.)
σημαντική μείωση του μετεγχειρητικού πόνου και πιο γρήγορη κινητοποίηση του ασθενούς
ταχύτερη ανάρρωση και έξοδος από την κλινική
ταχεία επάνοδος στις φυσιολογικές δραστηριότητες και στην εργασία
καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα λόγω μικρότερων τομών
